Oecumenisch Patriarchaat
Orthodox Aartsbisdom van België
Orthodoxe Parochie HH. Konstantijn & Helena
Brugge

Speech voorzitter

F. Vandevoorde
Voorzitter OCMW Brugge

Geachte dames en heren,

We zijn hier samen voor een veelzijdig project. Vandaag wijden we de gerestaureerde kapel St-Joos in en geven we het startschot van de reconstructie van de binnenvloer in de kapel en de renovatie van de godshuizen St-Joos.
Het godshuis Sint-Joos is zoals het Rooms Convent een van de oude stichtingen van de stad. Het was oorspronkelijk geen godshuis in de strikte zin van het woord maar een passantenhuis gewijd aan Sint-Joos. Dit complex ontstaat rond het midden van de 14de eeuw en wordt in 1352 een hospitaal genoemd. Het beheer van deze stichting wordt waargenomen door de gilde van Sint-Joos. Deze gilde, die reeds voor 1287 bestaat, heeft vooraanstaande Brugse poorters en ambachtslieden zoals Lodewijk van Gruuthuse (+1492), onder zijn leden.

Vooreerst wil ik even stilstaan bij de restauratie van de kapel St-Joos.
De wijding van de kapel met haar nog gotische opbouw en indeling is in 1449 voltrokken. De straatvensters zijn 18de-eeuws. Uit die tijd dateert eveneens de mooie barokke afsluitingswand tussen de kapel en de doorgang naar de tuin.
Kapel, portaal en huis vormen het oudste deel van het Sint-Jooscomplex.
Joos Lambrecht is in de kapel begraven. Het mooie koperen inlegwerk van zijn zerksteen is nog in situ bewaard. Opmerkelijk is de gedenksteen van zijn fundatie, ingewerkt in de muur van het koor van de kapel. Dit waardevolle renaissance kunstwerk, een albasten bas-reliëf met een afbeelding van de voetwassing van de apostelen, een verwijzing naar het gebruik dat zich vanaf
de oprichting van de kapel elke Witte Donderdag in de kapel voltrok, verdient meer dan aandacht. Het portret van de fundateur is nog bewaard en te bewonderen in het OCMW-archief.
De Sint-Joosgilde en de beurdenaars blijven nauw betrokken bij het beheer van het godshuis.
Een passende bestemming vinden voor gebouwen die hun functie hebben verloren is een moeilijk op te lossen probleem.
Ook het OCMW heeft hiermee te maken. De kapel van Sint-Joos heeft vanaf haar verval in 19de eeuw verschillende bestemmingen gekend. Het zou in de eerste helft van de 19de eeuw als militair hospitaal zijn ingericht, in 1848 als een zondagsschooltje opgericht en bestemd voor de opvoeding van de arbeiderskinderen van de Sint-Jacobsparochie en op het einde van de 19de eeuw tot een stapelplaats vervallen. De bidruimte verwordt in de jaren 1950 tot stapelplaats voor kunstwerken.
Door de samenwerking tussen het stadsbestuur, het OCMW en de vzw Oecumene-Brugge in de jaren 1990 is de kapel na jarenlange leegstand terug in gebruik als ontmoetingsruimte voor dit oecumenisch initiatief. De vzw heeft ingestaan voor een basissanering van de kapel.
De aloude passantenwoning is reeds heel wat jaren in gebruik als bidruimte door de orthodoxe parochie-Brugge. Zij hebben in het interieur een sanering doorgevoerd. Vandaag nemen ze ook de kapel in gebruik.

De bedakingen, het zinkwerk en de buitenmuren van de kapel werden enkele jaren geleden onderhanden genomen door de Stad Brugge toen die de kapel huurde in functie van het gebruik als Oecumenische kapel en in staat voor het onderhoud.
De gevels van de kapel en conciërgewoning van het godshuis St. Joos ondergingen in 1958 reeds eerder een zeer zware restauratie, waarbij de verf van de gevels werd gehaald en nadien niet teruggezet. Heel wat van de witstenen monelen, het gemetste maaswerk en het eiken houtwerk werd hierbij integraal vervangen.
Nu nog zijn de sporen van deze harde ingreep zichtbaar vooral via de witsteen elementen.

Het feit dat de 2 complex delen een goede bestemming hadden gekregen, betekende nog steeds niet dat de gebouwen niet dringend nood hadden aan een grondige restauratie van de buitenvolumes, de glasramen, de voor- en vooral de achtergevels.
Architect F. Delacourt uit Brugge werd aangesteld als ontwerper en maakte de restauratiedossiers voor de glasramen en buitengevels op. Het restauratiedossier werd goedgekeurd door Monumenten & Landschappen op 7 juni 2004.
De firma Monument uit Ingelmunster kwam als voordeligste uit de bus voor beide aanbestedingen.

Belangrijkste e ingrepen zijn:
• Vernieuwing kapgebinte en bedekking conciërgerie
• Grondige vernieuwing van koperen roeden glasramen
• Belangrijke vervanging van verrotte muurplaten en kepereinden dak kapel
• Her voegen van de achtergevels met consolidatie van de diverse sporen van gevelaanpassingen gedurende de voorbije eeuwen.

Een van de merkwaardigste beslissingen in dit dossier was de optie om de buitengevels terug te brengen in de toestand van voor 1958: met name het beschilderen van de buitengevels kant straat.
Ook al gaan er stemmen op dat de gevels er nu nogal “gelig” bijstaan, florissant en monter is het in ieder geval en dit is dan voor het eerst sinds vele tientallen jaren.
Kostprijs der werken bedraagt voor de restauratie van de glasramen € 51.000 en de vernieuwde gevels en daken kosten € 238.000

Wat staat er nu nog te gebeuren?
De Orthodoxe parochie is van plan de kapelruimte grondig aan te pakken zodat het een aangename en warme belevingsruimte wordt.
Volgende zaken worden gepland:
• Integrale herschildering muren met opschilderen van orthodoxe motieven
• Vernieuwen elektriciteit en verlichting
• Aankleding, tapijten, ornamenten
• Vernieuwen verwarming
• Enz.
In ruil voor de diverse aanpassingen besliste het OCMW om de zeer slechte toestand van de bevloering voor eigen rekening te nemen.

Vooral het behoud van de gewelfde kelders bezorgt ons heel wat kopzorgen om toch de vloerpeilen en huidige deuropeningen te kunnen behouden Na aanbesteding werden de werken toegewezen aan de firma Gheleyns uit Dudzele voor een totaalbedrag van € 13.975 ( incl. BTW).

Tenslotte willen we nog eens stilstaan bij 5 nog te renoveren woningen in de tuin.
Architect Raf Blanckaert maakte in samenspraak met het studiebureau Technische Dienst de plannen en bestekken op voor de zachte renovatie van de 5 woningen.
Op het gelijkvloers werd bij elke woning een inkom met toilet, een woonkamer met aansluitende een volledig uitgeruste keuken, een berging en een gedeeltelijk overdekte koer voorzien. Via een trap vanuit de woonkamer komt men terecht op de bovenverdieping telkens voorzien van een slaapkamer en aansluitend hieraan een moderne badkamer. Een vaste trap laat toe om vanuit de slaapkamer de zolderverdieping te bereiken die ingericht wordt als berging, maar ook gemakkelijk als logeerkamer (voor eventuele kleinkinderen,…) of hobbyruimte kan worden gebruikt.

Voor dit dossier werd subsidie aangevraagd bij de Vlaamse Gemeenschap Dienst Huisvesting, en het project werd erkend als sociaal woonproject.
Ondertussen is de aanbesteding achter de rug : de totale kostprijs van het project kan ondertussen worden begroot op € 524.724,75 incl. BTW.
De aanbestedingsdossiers werden ondertussen ter goedkeuring doorgestuurd naar de subsidiërende overheid. Als alles goed verloopt hopen we dan ook met de werken te kunnen starten na de zomer.

Dames en heren, dit was een grote boterham om allemaal voor te stellen.
Het OCMW neemt in de stad z’n renovatieopdracht ten volle op!
Laten we hierop een glaasje drinken!